Wojna polsko-bolszewicka pod Ostrołęką. Z komunikatów Naczelnego Dowództwa

Sto lat dzieli już nas od wydarzeń, które na początku XX w. odwróciły bieg historii Europy. Polskie zwycięstwo w wojnie z bolszewikami, którego przełomowym momentem stała się Bitwa Warszawska, pozwoliło uchronić nasz kraj (na 25 lat) oraz państwa Europy Centralnej i Zachodniej przed niesionym na rosyjskich bagnetach ustrojem komunistycznym.

O Bitwie Warszawskiej napisano już wiele. Wydarzenia z sierpnia 1920 r. nie ominęły również Ostrołęki, która leżała na trasie przemarszu oraz rychłej ucieczki „czerwonych hord” bolszewickich. Poniżej zamieszczamy krótką chronologie działań w okolicach Ostrołęki sporządzoną na podstawie komunikatów Naczelnego Dowództwa.

Warszawa, 2. VIII. 1920
Na północ od Ostrołęki i do granicy niemieckiej sytuacja bez zmiany. W rejonie Nowogrodu i Łomży ataki przeciwnika znacznie osłabły. Nasze oddziały regularne i ochotnicze nacierają tu na kawalerię i piechotę nieprzyjacielską. Od Narwi do Bugu kontakt z nieprzyjacielem na wschód od linii Kossaki- Wysokie Mazowieckie – Wyszonki Kościelne – Ciechanowiec.

Warszawa, 4. VIII.1920
Nad granicą niemiecką nieprzyjaciel obsadził Kolno. Pod Ostrołęką wszystkie ataki odparto. Dalej na południe aż do Ostrowa walki z nieprzyjacielem, który przedostał się przez Narew pod Łomżą.

Warszawa, 5.VIII.1920
Na północ od Ostrołęki walki w rejonie Myszyńca. Między Ostrołęką a Bugiem oddziały nasze powstrzymują bardzo silny nacisk nieprzyjaciela w rejonie Czerwina i Ostrowa.

Warszawa, 6.VIII.1920
Nieprzyjaciel w dalszym ciągu atakuje Ostrołękę. Nasze ochotnicze oddziały jazdy i piechoty nie tylko odparły ataki, lecz w lokalnych kontrakcjach wzięły około 100 jeńców i kilka karabinów maszynowych. Podkreślić należy pełną brawury działalność bojową naszych marynarzy na tym odcinku.
Między Ostrołęką a Bugiem oddziały nasze znajdują się bez kontaktu z nieprzyjacielem, który przegrupowuje się do dalszych akcji.

Warszawa, 7.VIII.1920
Na północy po ciężkich walkach piechota nieprzyjacielska zajęła Ostrołękę. Na linii Narwi i poniżej Różana walki z oddziałami nieprzyjacielskimi, które dążą do sforsowania rzeki.

Warszawa, 25.VIII.1920
Front środkowy: W walkach na północ od Ostrołęki 6-ta dywizja piechoty wzięła około 600 jeńców oraz znaczną zdobycz. Chociaż raporty nie opisują okoliczności wyzwolenia miasta od bolszewików, wydarzenie miało miejsce dnia 23 sierpnia 1920 r. po trwającej przez 24 godziny walce. O jego okolicznościach pisaliśmy wcześniej.

Źródło: Pierwsza wojna polska (1918–1920). Zbiór wojennych komunikatów prasowych Sztabu Generalnego. Oprac. Stefan Pomarański.