Szkoła Podstawowa nr 5 pamiętała o rocznicy (zdjęcia)

Dokładnie 15 lat temu Szkole Podstawowej nr 5 w Ostrołęce, która mieści się przy ul. Hallera, nadano imię Zofii Niedziałkowskiej. Uczniowie i kadra placówki uczcili tę rocznicę.

Obchody rocznicy nadania imienia szkole Zofii Niedziałkowskiej miały wyglądać inaczej – plany pokrzyżowała epidemia koronawirusa.

Społeczność szkolna postanowiła więc uczcić ten dzień w innej formule

„Dziś grób autorki monografii Ostrołęki odwiedziła delegacja, która w imieniu całej społeczności złożyła kwiaty i zapaliła znicze w hołdzie naszej Patronce” – napisano na stronie Szkoły Podstawowej nr 5 w Ostrołęce.

Poniżej publikujemy zdjęcia, a także życiorys Zofii Niedziałkowskiej.

Zofia Niedziałkowska urodziła się 9 listopada 1904 roku w Ostrołęce i tu mieszkała wraz z rodzicami do roku 1915. W lipcu 1915 roku wraz z rodziną została wywieziona w głąb Rosji, do Saratowa nad Wołgą, skąd wróciła w listopadzie 1918 r. Po powrocie do Polski ukończyła szkołę średnią, polskie ośmioklasowe gimnazjum im. M. Konopnickiej w Łomży. W październiku 1924r. rozpoczęła studia historyczne na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Warszawskiego pod kierunkiem profesora Stanisława Arnolda. W 1929 roku, po ukończeniu studiów, wróciła do Ostrołęki. Ówczesny burmistrz Ostrołęki zaproponował Jej założenie archiwum miejskiego i opracowanie monografii miasta, co wykonała w ciągu dwóch lat.

W latach 30-tych przeniosła się do Warszawy, gdzie aż do wybuchu II wojny światowej pracowała w redakcji „Słownika Geograficznego Państwa Polskiego”. W czasie okupacji mieszkała w stolicy, należała do AK. Prowadziła też tajne nauczanie. Wiedziona jakimś instynktem i przywiązaniem wciąż trzymała przy sobie maszynopis dziejów swej ukochanej Ostrołęki. W ten sposób uratowała ponad sześć wieków historii swego rodzinnego miasta.

We wrześniu 1944 r. tuż po powstaniu znalazła się w obozie w Pruszkowie, a następnie – szczęśliwym zbiegiem okoliczności – udało się Jej dotrzeć do Dąbrowy Zduńskiej, gdzie wcześniej, w początkach okupacji, często uczyła młodzież na tajnym komplecie licealnym. Tu pozostała do końca wojny.

Po wyzwoleniu przez ponad 18 lat pracowała w Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącym w Zdunach. Uczyła historii, a także geografii. Oprócz lekcji aktywnie włączała się w życie szkoły. Między innymi jeździła z młodzieżą na wycieczki, pracowała w Komitecie Rodzicielskim. Pracując w zduńskim liceum przez kilka lat dojeżdżała do Warszawy na seminaria doktoranckie prowadzone przez profesora Stanisława Arnolda.

Kiedy w 1957 roku Polskie Towarzystwo Historyczne głosiło konkurs na prace regionalne, wydobyła swój maszynopis monografii Ostrołęki, dokonała uzupełnień i pod pseudonimem „Narew” zgłosiła na konkurs dzieje swego rodzinnego miasta. Opracowanie to uzyskało najwyższą ocenę spośród zgłoszonych prac, wyróżnienia i nagrodę. Tak zrodziła się monografia Ostrołęki.

W 1967 roku „Ostrołęka – dzieje miasta” została wydana drukiem przez Ossolineum. W 1975 roku ukazało się drugie wydanie monografii, w 1979 – trzecie i czwarte wydanie, już po śmierci autorki – w 2002 roku.

W 1960 roku Zofia Niedziałkowska odeszła na emeryturę, a w 1963 roku przeniosła się do Łowicza i na pół etatu pracowała w łowickich liceach.

Od 1973 roku do końca życia pracowała naukowo, najwięcej czasu poświęcając zbieraniu i dokumentowaniu historii rodzinnego miasta – Ostrołęki. Ostatnie lata swojego życia (1989 – 1991) spędziła w Warszawie pod troskliwą opieką swej siostry Marii oraz jej dzieci: Doroty i Andrzeja. Do końca życia utrzymywała kontakty z rodzinnym miastem.

Jako pierwsza otrzymała tytuł Honorowego Obywatela Miasta Ostrołęki, Honorowego Członka Towarzystwa Przyjaciół Ostrołęki i Złotą Odznakę za Zasługi dla miasta Ostrołęki (pośmiertnie).

Zmarła po długiej chorobie 2 listopada 1991 roku w szpitalu warszawskim i zgodnie ze swoją wolą spoczywa wraz z rodzicami na ostrołęckim cmentarzu.

Dorobek naukowy Zofii Niedziałkowskiej jest bogaty. Należą do niego, oprócz monografii Ostrołęki, m.in. następujące publikacje: „Puszcza Zielona. Bory Ostrołęckie” (1981), „Obraz rzemiosła ostrołęckiego w okresie Drugiej Rzeczpospolitej (1918–1939)” (1985), „Kurpie. Bory Ostrołęckie” (1988). W maszynopisie pozostały inne opracowania dotyczące historii Ostrołęki, Zdun oraz Łowicza, a także artykuły opublikowane w czasopismach naukowych.