O „Beliniakach” z Wojciechowic

Od grudnia 1916 r. w koszarach w Wojciechowicach stacjonował 1 Pułk Ułanów Legionów Polskich. Ułanów tej jednostki nazywano „Beliniakami” od nazwiska niezwykle popularnego wśród żołnierzy dowódcy pułku mjr. Władysława Zygmunta Beliny-Prażmowskiego.

Jeden z jego podkomendnych w swoich pamiętnikach pisał:

„Za co tego Belinę żołnierze tak lubią? Klnie i krzyczy od rana do nocy, nikomu nie da dobrego słowa… Na wszystko nic a nic, a do tego z besztaniem jakby chciał każdemu zrobić na złość i na przekór … Zawsze ze wszystkiego niezadowolony. Ani jeszcze się nie wydarzyło, żeby kogo pochwalił, a ile dokonaliśmy morowych czynów bohaterstwa i poświęcenia! Każdy się stara, jak dla samego siebie, ten tylko choleruje. Lubi on powtarzać:

– U mnie ułan wszystko musi potrafić, a jak nie – marsz do piechoty.

Tak samo gada: U mnie koń wszędzie przejdzie. Co dzień go przeklinaliśmy i najmilsza u nas rozmowa, to wymyślać na Belinę. A przy tym wszyscy są niezmiernie do niego przywiązani. Pamięta mu się stare czasy, kiedy był z nami za pan brat, pamięta się wariackie podjazdy z Kielc. Ale główne – to animusz i fantazja kawalerska. Wszyscy u nas dzielnie siedzą na koniu, bo od tego my kawaleria. Ale żaden nic nie znaczy przy Belinie. Bo ten nie zażywa konia ani pięknie, ani uczenie, ani po angielsku, ani po kozacku, siedzi sobie swobodnie, niby byle jak, tylko ten koń pod nim gra, jak na skrzypcach… To się nazywa jeździć, to jest ułan.”

Na początku 1917 r. przy pułku funkcjonowały kursy kawaleryjskie (oficerski i podoficerski) oraz dwa kursy kawaleryjskie. Komendantem szkoły oficerskiej został rtm. Janusz Głuchowski. Kadra szkoleniowa składała się z własnych oficerów oraz skierowanych przez władze niemieckie. Pułk w tym czasie pozostawał pod zwierzchnictwem niemieckim i musiał się na takie działania godzić. Mimo to w koszarach w Wojciechowicach często słychać było pieśni patriotyczne.

Pierwszy, a zarazem ostatni w Ostrołęce kurs oficerski, został ukończony w dniu 8 maja 1917 r. uroczystością wręczenia świadectw oficerskich, na której umieszczono odznakę Pułku. W tym też miesiącu z pozwolenia władz niemieckich w dniu 26 maja odbyły się pierwsze w historii miasta uroczyste obchody Bitwy pod Ostrołęką 1831 r. Ułani z 1. Pułku wspólnie z miejscową ludnością wybudowali na fortach kapliczkę i postawili wysoki krzyż.

W tym czasie pułk składał się z 4 szwadronów oraz jednego szwadronu rekruckiego sformowanego przez mieszkańców Ostrołęki i okolic. W szczytowym swoim momencie pułk liczył około 900 ułanów.

1. Pułk Ułanów Legionowych w lipcu 1917 r., idąc w ślady swojego dowódcy, odmówił złożenia przysięgi na wierność monarchom państw centralnych i został rozwiązany.

Na podstawie:
Dziewirski J., „Ułani Beliny”, 2019.
„Ilustrowany Kuryer Codzienny”, 1933, nr 248

Portret zbiorowy ułanów 1. Pułku Ulanów Legionowych, źródło polona.pl.

Władysław_Belina-Prażmowski, źródło NAC

Rozdawanie świadectw w szkole oficerskiej i podoficerskiej w Ostrołęce, 8 maja 1917 r., Ilustrowany Kuryer Codzienny, 1933, nr 278